17 februari 2014

Bergrede – deel 1

De bergrede is een prachtig stuk in Matteüs 5-7, waar Jezus onze levensstijl aan de kaak stelt, maar waar Hij ook gelijk een andere, alternatieve christelijke levensstijl biedt. Jezus leert zijn discipelen in de bergrede, hoe ze hun leven kunnen leiden onder de zegen van God.

Bij WonderWorship hebben we in het seizoen 2012-2013 de bergrede behandeld, met als doel om deze christelijke levensstijl, die Jezus ons leert in de bergrede, eigen te maken. In deze studie een eerste gedeelte van de bergrede, gebaseerd op een boek van Nicky Gumbel.

Matteüs 5: 1-17

 1 Toen hij de mensenmassa zag, ging hij de berg op. Daar ging hij zitten met zijn leerlingen om zich heen.
2 Hij nam het woord en onderrichtte hen:
3 ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.
4 Gelukkig de treurenden,
want zij zullen getroost worden.
5 Gelukkig de zachtmoedigen,
want zij zullen het land bezitten.
6 Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid,
want zij zullen verzadigd worden.
7 Gelukkig de barmhartigen,
want zij zullen barmhartigheid ondervinden.
8 Gelukkig wie zuiver van hart zijn,
want zij zullen God zien.
9 Gelukkig de vredestichters,
want zij zullen kinderen van God genoemd worden.
10 Gelukkig wie vanwege de gerechtigheid vervolgd worden,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.
11 Gelukkig zijn jullie wanneer ze je omwille van mij uitschelden, vervolgen en van allerlei kwaad betichten.
12 Verheug je en juich, want je zult rijkelijk worden beloond in de hemel; zo immers vervolgden ze vóór jullie de profeten.
13 Jullie zijn het zout van de aarde. Maar als het zout zijn smaak verliest, hoe kan het dan weer zout gemaakt worden? Het dient nergens meer voor, het wordt weggegooid en vertrapt.
14 Jullie zijn het licht in de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. 15 Men steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten, nee, men zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is.
16 Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel

Dit is het begin van de bergrede die Jezus vertelt aan zijn discipelen en omstanders. In een boek van Nicky Gumbel wordt de gehele bergrede verder uitgelegd en ik wil het graag  uitwerken, omdat het mij helpt om een goede focus te vinden richting God, om dichter naar Hem te groeien en met Hem te wandelen! In de volgende uitleg pak ik dus veel stukken uit het boek van Nicky Gumbel en soms voeg ik mijn eigen interpretatie of eigen vragen toe.

Jezus stelt in de bergrede onze levensstijl aan de kaak, maarhij biedt ook gelijk een alternatieve christelijke levensstijl. Hij roept ons op om die christelijke levensstijl te ontwikkelen. Jezus stelt erg hoge eisen aan onze levensstijl. Een citaat van John Wimber:

Jezus wil altijd meer. Hij is blij met alles wat we doen, maar het is nooit goed genoeg. Ik ben tevreden met Jezus, maar Hij is niet tevreden met mij. Hij stelt zijn normen steeds hoger. Hij wandelt op de hoogten. Hij is mild maar onwrikbaar in zijn roeping.

Maar wat is nou precies die christelijke levensstijl? In het Griekse woord voor ‘zalig, dat negen keer in de eerste elf verzen voorkomt (hierboven is dat ‘gelukkig’), ligt het idee van geluk besloten, maar het betekent veel meer dan dat. Geluk is een subjectief gevoel. Het woord dat Jezus gebruikt, betekent ‘Gezegend door God’ of  ‘in de gratie bij God’. Jezus leert zijn discipelen hoe ze hun leven kunnen leiden onder de zegen van God. In deze openingsverzen van de Bergrede beantwoord Jezus de vraag: Wat voor mensen moeten we zijn? Hij beschrijft in acht stappen wat voor karakter we moeten krijgen. De eerste vier stappen gaan over onze relatie met God. De daaropvolgende vier stappen gaan over onze relatie met anderen.

De eerste vier punten: (onze relatie met God)

3 ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.
4 Gelukkig de treurenden,
want zij zullen getroost worden.
5 Gelukkig de zachtmoedigen,
want zij zullen het land bezitten.
6 Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid,
want zij zullen verzadigd worden.

 Stap 1: ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn,  want voor hen is het koninkrijk van de hemel (in de oude vertaling: Zalig de armen van Geest)

Er zijn twee Griekse woorden voor ‘arm’. Het ene betekent dat iemand ‘niet rijk’ is en daarom moet werken. Het andere, wat hier gebruikt wordt, betekent dat iemand zoveel gebrek lijdt, dat hij afhankelijk is van de steun van anderen. Iemand die ‘arm van geest is’, erkent dat hij in geen enkel opzicht voldoet aan Gods normen; hij begrijpt dat hij tot de nek in de schulden steekt en afhankelijk is van Gods genade. Hij erkent dat hij in een wanhopige situatie verkeert en roept:

‘O God, ik heb er een puinhoop van gemaakt. Ik heb niets om U aan te bieden. Ik kan niet eens goed bidden of naar U luisteren. Ik ben geestelijk blind, naakt en arm’. Tegen mensen die op die manier tot Hem roepen zegt Jezus: ‘Voor hen is het koninkrijk van de hemel’.

Ik vind dit een goede en duidelijke uitleg van Gumbel. Dit is een punt is waar ik persoonlijk in wil groeien. Ik heb een sterk verlangen om meer met Hem te wandelen, maar deze tekst leert mij dat je bij de basis moet beginnen en de basis is als het ware het uitschreeuwen dat ik zonder God niets kan en volledig afhankelijk ben van Hem. We zijn zondig en daardoor kunnen we niet eens met Hem wandelen. Door wat Jezus heeft gedaan is die mogelijkheid er wel, maar ik sta er eigenlijk te weinig bij stil dat ik zonder God echt helemaal niets kan. Het is alleen maar genade dat wij met Hem mogen wandelen! Een goed leerpunt!

Stap 2: Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden (in de oude vertaling: Zalig die treuren’

Het woord ‘treuren’ betekent  ‘bedroefd zijn’ of ‘verdriet hebben’. Dit punt komt vooruit punt 1: Huilen om de staat waarin we verkeren.

Jezus zei dat mensen die dat verdriet ervaren, ‘vertroost zullen worden’. In deze tijd, waarin de Geest is uitgestort, zien we hoe de Geest van God, die ook wel de Trooster genoemd wordt, naast mensen komt staan om hen te bemoedigen. Hij overtuigt hen ervan, dat ze vergeving ontvangen hebben en gereinigd zijn, dat ze in Christus gerechtvaardig zijn.

Stap 3: Gelukkig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten (in de oude vertaling : Zalig de zachtmoedigen’)

Het Griekse woord dat vertaald is als ‘zachtmoedig’, heeft niet de betekenis van ‘zwak, zonder ruggengraat, slap, levenloos of saai’. Een zachtmoedig mens is ‘kalm, zorgzaam en bescheiden’. De predikant dr. Martyn Lloyd-Jones zegt:

Een zachtmoedig mens denkt helemaal niet aan zichzelf. Hij is niet altijd bezig met zichzelf en zijn eigen belangen. Hij probeert zichzelf niet altijd te verdedigen. Deze bezorgdheid om onszelf is immers een van de ergste gevolgen van de zondeval. We zijn ons leven lang bezig met onszelf. Een zachtmoedig mens heeft daar echter geen last meer van; hij maakt zich niet langer druk om zichzelf en wat anderen van hem vinden. Als we werkelijk zachtmoedig zijn, houden we ermee op onszelf te beschermen, omdat we inzien dat er niets te beschermen valt. We proberen onszelf niet langer te verdedigen – dat is voorbij. Iemand die werkelijk zachtmoedig is, beklaagt zich nooit en heeft nooit medelijden met zichzelf. 

Als we zo’n houding hebben, zegt Jezus, zullen we ‘het land bezitten’. We beschouwen alles wat we ontvangen als een gave, omdat we weten, dat we het niet verdienen. We zijn in staat te ontvangen wat God ons in dit leven en in de toekomst wil geven – alles.

Stap 4: Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden

Honger en dorst wordt hier ingevuld als zijnde een onbedwingbaar verlangen om deze honger te stillen en de dorst te lessen. Jezus zegt dat we deze houding moeten hebben ten opzichte van de gerechtigdheid.

We mogen geen genoegen nemen met minder dan een rechtvaardig leven; we kunnen niet volstaan met gedeeltelijke goedheid. Het is niet genoeg om alleen een christelijk leven te leiden, als we daar zin in hebben en voor de rest doen wat we willen. Een rechtvaardig leven is een leven dat vierentwintig uur per dag rechtvaardig is. Het is een geïntegreerd christelijk leven, dat tot uiting komt in een voortdurende relatie met God, zodat Hij invloed heeft op alles wat we doen zeggen en denken.

Ik moet hierbij ook denken aan het nummer: ‘Heer ik geef u mijn hart’ en ‘Jezus alles geef ik U’. Als ik eerlijk ben kan ik beter zingen, Heer ik geef u de helft van mijn hart, of Jezus, de helft geef ik u.

Jezus zegt dat God ons zal vervullen en ons verlangen naar gerechtigheid zal bevredigen, als we er werkelijk wanhopig naar verlangen. Het is niet genoeg om onze geestelijke armoede te erkennen (stap 1), erom te huilen (stap 2) en toe te staan dat anderen ons er op wijzen (stap 3). We moeten ook hongeren en dorsten naar verandering en een rechtvaardig leven. Jezus belooft, dat God ons zal zegenen, als we deze vier stappen zetten in onze relatie met Hem. Dan zullen we steeds meer gaan leven onder de zegen van God!

Terug